Nasl bo‘g‘oz bo‘lmaydigan sigirni surudan chiqarishdan oldin 5 ta nazorat
Ko‘pgina xo‘jaliklar uch marta urug‘lantirilishiga qaramay bo‘g‘oz bo‘lmagan sigirni sotuvga chiqaradi. Holbuki, sabab ba’zan o‘tkazib yuborilgan qochish davri, ba’zan tug‘ruqdan keyingi buzilgan energiya balansi, ba’zan esa ratsiondagi vitamin va mineral yetishmovchiligidir. Sotishdan oldin ko‘rib chiqilishi kerak bo‘lgan beshta jihatni sanab o‘tdik.
“Bu sigir bo‘g‘oz bo‘lmayapti, sotaylik” degan gap ko‘pgina molxonalarda o‘sha sigirning oxiri deganidir. Hisob ham oddiy ko‘rinadi: sog‘ilmoqda, lekin bo‘g‘oz bo‘lmayapti, har o‘tgan oy yem yemoqda. Ammo bo‘g‘oz bo‘lmagan har bir sigir bir xil sabab bilan bo‘g‘oz bo‘lmaydi. Bir qismi haqiqatan ham kasal, bir qismi boshqaruvdagi xatoliklar, bir qismi esa ratsiondagi kamchiliklar tufayli bo‘g‘oz bo‘lmaydi. Birinchi ikki guruhni yem bilan tuzata olmaysiz. Uchinchisini esa shunchaki “bo‘g‘oz bo‘lmayapti” deb sotish achinarli holat.
1. Avvalo veterinariya shifokoriga ko‘rsating
Bachadon yallig‘lanishi, tuxumdon kistasi, tug‘ruqdan keyin yo‘ldoshning kech tushishi kabi muammolar yem bilan o‘tib ketmaydi. Bu sigirga vitamin yoki premiks berish vaqtni yo‘qotishdir, shu orada qochish davrlari ham o‘tib ketadi. Qochish davri oralig‘i 21 kundan juda uzoq yoki juda qisqa bo‘lsa, bachadondan ajralmalar kelsa, albatta tekshirtiring. Brutsellyoz, IBR, BVD kabi yuqumli kasalliklar ham bo‘g‘oz bo‘lmaslikning sababi bo‘lishi mumkin. Bular bitta hayvonda emas, suru darajasida veterinariya shifokori bilan birgalikda kuzatiladi.
2. Qochish davrini o‘tkazib yuborayotgan bo‘lishingiz mumkin
Sigirning qochish davri qisqa, 12-18 soat atrofida davom etadi. Ertalab va kechqurun yem berayotganda bir qarab qo‘yish yetarli emas. Kuniga kamida ikki-uch marta, yigirma-o‘ttiz daqiqa davomida xotirjamlik bilan molxonani kuzating. Yuqori mahsuldor sigirlarda belgilar zaif bo‘lishi mumkin, shuning uchun ba’zi qochish davrlari umuman sezilmay qoladi.
Qochish va urug‘lantirish sanalarini daftarga yozib boring, 21 kun keyingisiga belgi qo‘ying. Ertalab qochish belgilari ko‘ringan sigirni kechqurun, kechqurun ko‘ringanini esa ertasi kuni ertalab urug‘lantiring. Urug‘lantirishdan taxminan 35 kun o‘tgach, bo‘g‘ozlik nazoratini o‘tkazing.
3. Tug‘ruqdan keyingi dastlabki 60 kunga e’tibor bering
Sigir tug‘ruqdan keyingi dastlabki haftalarda berayotgan suti miqdoricha yem yeya olmaydi. Tanasidagi yog‘ni yoqadi, ozib ketadi. Bu energiya tanqisligi qanchalik katta bo‘lsa, birinchi qochish davri shunchalik kech keladi. Tug‘ruqqa juda yog‘li yoki juda ozg‘in kirgan, tug‘ruqdan keyin ham tezda konditsiyasini yo‘qotgan sigir kech bo‘g‘oz bo‘ladi. Sut isitmasi, ketozi, yo‘ldosh qolishi kabi tug‘ruqdan keyingi muammolar ham urug‘lantirishni kechiktiradi. Ko‘pgina xo‘jaliklarda birinchi urug‘lantirish tug‘ruqdan 60-70 kun o‘tgach amalga oshiriladi. O‘sha kungacha sigir sog‘lom va muvozanatli yem yeyayotgan bo‘lishi kerak.
4. Yozgi stress kuzda namoyon bo‘ladi
Yoz jaziramasida yuzaga kelgan issiqlik stressi tuxum hujayrasi sifatini buzadi va uning ta’siri bir necha oy davom etishi mumkin. “Havo sovidi, hali ham bo‘g‘oz bo‘lmayapti” deyayotgan bo‘lsangiz, sabab yozdan qolgan bu yuk bo‘lishi mumkin. Issiq davrda ratsionga odatda E vitamini, selen, niatsin va tirik achitqi kabi qo‘shimchalar qo‘shiladi.
5. Ratsiondagi vitamin va iz mineral yetishmovchiliklariga qarang
Qochish davrining yaqqol bo‘lishi, tuxumdon va bachadonning sog‘lom ishlashi uchun A va E vitaminlari, beta-karotin, selen, rux, mis, marganets, xolin va metionin kabi oziq moddalar kerak. Aralash ratsionlar ko‘pincha yetarli bo‘lmaydi. Omborda uzoq vaqt saqlangan qo‘pol yemda beta-karotin va vitamin darajasi ancha pasayadi. Orada bir marta inyeksiya yo‘li bilan vitamin berish o‘rniga, ratsionda har kuni muntazam berish ham oson, ham muvozanatliroqdir.
Qaysi mahsulot, qaysi sigir uchun?
Dr. Derman’ning sut sog‘in sigirlari uchun ko‘payishni qo‘llab-quvvatlovchi uchta mahsuloti bor va ular ko‘pincha bir-biri bilan aralashtirib yuboriladi. Uchtasi ham yem qo‘shimchasi, dori emas. Uchtasini ham yem bilan yaxshilab aralashtirib berish kerak. Süt Premiks va Süt ProPremiks tarkibida gormon va antibiotik yo‘q. Fertil Booster’ning ichida ham gormon emas, vitamin, mineral, lizin va metionin bor.
| Mahsulot | Kim uchun | Miqdor | Muddat |
|---|---|---|---|
| Dr. Derman Süt Premiks (20 kg) | Surudagi sog‘in sigirlar; yozgi stress, ketoz va sut isitmasi xavfiga qarshi kundalik qo‘llab-quvvatlash | Kuniga 50 g (25 g ertalab, 25 g kechqurun) | Har kuni |
| Dr. Derman Süt ProPremiks (20 kg) | Qochish davrini ko‘rsatmaydigan, bir necha marta urug‘lantirilishiga qaramay bo‘g‘oz bo‘lmaydigan yoki erta embrion nobud bo‘lishini boshdan kechirgan sigirlar | Kuniga 500 g (250 g ertalab, 250 g kechqurun) | 20-40 kun |
| Dr. Derman Fertil Booster (100 g) | Qochish davri belgilarini ko‘rsatmaydigan yoki bo‘g‘oz bo‘lmaydigan sigirlar uchun qisqa kurs | Kuniga 25 g (1 osh qoshiq), yem ustiga | 4 kun |
Süt Premiks suruning barchasiga beriladigan asosiy qo‘llab-quvvatlovchi vositadir. Süt ProPremiks va Fertil Booster esa muammoli sigirga qo‘llaniladigan kurslardir. Avvalo 1-banddagi tekshiruvni o‘tkazing. Bachadon yallig‘lanishi, kista yoki yuqumli kasallik bo‘lsa, bu mahsulotlar yechim bo‘lmaydi, avvalo o‘sha muammo veterinariya shifokori tomonidan hal qilinishi kerak. Natija uchun ham kamida bir-ikki qochish davri, ya’ni 21-42 kun kutish kerak.
Natija
Sigirni sotish oson, o‘rniga bo‘g‘oz g‘unajin olish qimmat. Avvalo tekshiruv, keyin qochish davrini kuzatish, keyin tug‘ruqdan keyingi davr va ratsion. Bu tartibni o‘tkazib yubormasdan bajargandan keyin ham bo‘g‘oz bo‘lmayotgan sigirni sotish to‘g‘riroq qaror bo‘ladi. Qaysi sigirga qaysi mahsulotni berishni bilmasangiz, jamoamiz bilan maslahatlashishingiz mumkin. Bepul oziqlantirish bo‘yicha maslahat uchun;
Ma’lumot liniyamiz: 0286 316 71 66 / 0541 481 98 94

