Qo’ylarda tug’ruq oldidan oqsil yemi ishlatilishining ahamiyati nimada?
Qo’y boqishning eng muhim davrlaridan biri tug’ruqqa yaqinlashib qolgan so’nggi haftalardir. Bu davrda ham qo’yning ozuqa ehtiyoji ortadi, ham ona qornidagi qo’zilarning rivojlanishi tezlashadi.
Shu sababli homiladorlikning so’nggi davrida to’g’ri va muvozanatli oziqlantirish dasturi qo’llanilishi kerak. Ushbu davrdagi oziqlantirish va ishlatiladigan yemlar; tug’ruq vazni, qo’zining tirikligi, laktatsiya davridagi sut mahsuldorligi va onaning tug’ruqdan keyin o’zini o’nglab olishi jihatidan katta ahamiyat kasb etadi.
Ushbu muhim davrda ishlab chiqaruvchilar eng ko’p e’tibor qaratishi kerak bo’lgan masalalardan biri onaning oqsilga bo’lgan ehtiyojini qondirishdir.
Tug’ruq yaqinlashgani sari oqsilga bo’lgan ehtiyoj ortishining sababi, qo’zilarni ona qornida rivojlanishining katta qismi homiladorlikning oxirgi 1/3 qismida amalga oshishidir.
Biroq, egizak yoki uch egizak homiladorlikda ona qornidagi qo’zilar tezda rivojlanish ko’rsatadi. Shunga ko’ra qo’yning oqsil, kraxmal, mineral va vitamin ehtiyoji ham yuqori bo’ladi.
Homilador qo’y yetarli va sifatli oqsil ololmasa, ham o’z tana zaxiralaridan foydalanishga majbur bo’lishi mumkin, ham rivojlanayotgan qo’zilarning ehtiyojlarini qondirishda qiynalishi mumkin.
Shu sababli tug’ruqqa yaqinlashgan davrda ratsion oqsil jihatidan yetarli bo’lishi lozim.
Oqsil yemi qo’zining rivojlanishiga qanday ta’sir qiladi?
Oqsil ona qornidagi qo’zining mushak va to’qima rivojlanishining asosiy poydevorlaridan biridir.
Homiladorlikning so’nggi davrida yetarli oqsil ta’minlanishi qo’zining rivojlanishini qo’llab-quvvatlashga yordam beradi.
Yetarli darajada oziqlantirilmagan onalarda bola tashlash (abort) xavfi yoki nimjon qo’zilar bilan uchrashish xavfi ortishi mumkin. Ayniqsa, sovuq ob-havo sharoitida nimjon tug’ilgan qo’zilarning yashab qolish ehtimoli kamroq bo’ladi.
Shu bois maqsad sog’lom va tetik qo’zilarni olish bo’lishi kerak.
Egizak va Uch Egizak Homiladorlikda Oqsil Yana Ham Muhimdir
Bitta qo’zi ko’tarib yurgan qo’y bilan egizak yoki uch egizak qo’zi ko’tarib yurgan qo’yning ozuqa moddalariga bo’lgan ehtiyoji bir xil emas.
Ko’p homiladorlikda bachadonda ko’proq qo’zi rivojlangani uchun, ayniqsa homiladorlikning oxirgi davrida energiya va oqsil ehtiyoji sezilarli darajada ortishi mumkin.
Shuning uchun olomonda homiladorlik holati imkon qadar aniqlanishi va ayniqsa egizak yoki uch egizak ko’tarib yurgan qo’ylarning boqishi shunga ko’ra tartibga solinishi kerak.
Bitta qo’zi ko’tarib yurgan qo’yga ham, uch egizak ko’tarib yurgan qo’yga ham bir xil yemlash dasturini qo’llash har doim ham to’g’ri natija bermasligi mumkin.
Oqsil yemi ishlatilishi sut mahsuldorligiga ta’sir qiladimi?
Tug’ruqdan keyin qo’yning eng muhim vazifalaridan biri qo’zisiga yetarli miqdorda va sifatli og’iz suti (kolostrum) ta’minlashdir.
Ayniqsa tug’ruqdan keyingi dastlabki kunlarda qo’zining yetarli og’iz suti, ya’ni kolostrum olishi katta ahamiyat kasb etadi. Buni ona qo’y iste’mol qilgan sifatli oqsil manbai yordamida ta’minlashimiz mumkin.
Ayniqsa sifatli bo’lmagan somon kabi past oqsilli kaba yem bilan boqiladigan qo’ylarda faqat kaba yem ishlatgan holda ehtiyojlarni qondirish qiyinlashishi mumkin.
Bu nuqtada tegishli xususiyatlarga ega bo’lgan tug’ruq oldidan oqsil bilan qo’llab-quvvatlangan konsentre yem ishlatilishi mumkin.
Biroq yem miqdori; kaba yem sifati, qo’yning tirik vazni, homiladorlik soni va suruvning umumiy holatiga ko’ra belgilanashi kerak.
Shu sababli muhim narsa yuqori oqsilli yem ishlatish emas, balki qo’yning ehtiyojiga mos keladigan oqsil darajasiga erishishdir.
Tug’ruqi yaqinlashib qolgan qo’ylarda kalsiy, fosfor, magniy va boshqa minerallarning muvozanati ham muhimdir.
Shuning uchun faqatgina «qancha oqsil yemi ishlatishim kerak?» savoliga emas, balki «qo’yning umumiy ratsioni qanchalik muvozanatli?» savoliga javob izlanishi kerak.
Unutmaylikki;
Sog’lom qo’zi, kuchli ona va yaxshi sut mahsuldorligi; tug’ruqdan keyin emas, balki tug’ruqdan oldin qilingan to’g’ri oziqlantirish bilan shakllanadi.