| | |

Doğum Sonrası İlk 21 Gün: Süt Humması ve Ketoz Neden Olur?

Doğumdan sonraki ilk haftalarda ineğin süt verimi hızla artarken, yem tüketimi ve aldığı enerji bu hıza yetişemez. Bu açık kapanmazsa süt humması, ketoz ve geç gelen kızgınlık sırayla gelir. Doğum sonrası ilk üç haftada ahırda nelere bakılacağını yazdık.

Doğum yapan yüksek verimli inek süt vermeye hemen başlar, ama yem tüketimi o hızla artmaz. Süt için gereken enerjiyi vücut yağından, gereken kalsiyumu da vücut depolarından karşılar. Bu iki açık, doğum sonrası iki büyük sorunun zeminini hazırlar: süt humması ve ketoz. İkisi de doğru zamanda fark edilirse yönetilebilir, geç kalınırsa hayvanı ve sütü kaybettirir.

Süt humması: ilk üç gün

Doğumla birlikte süte, özellikle kolostruma, çok miktarda kalsiyum geçer. Kan kalsiyumu hızla düşer ve inek bunu yeterince çabuk toparlayamazsa süt humması (hipokalsemi) başlar. Çoğu vaka doğumdan sonraki ilk iki üç gün içinde görülür. Önce iştahsızlık, titreme, huzursuzluk, kulakların soğuması ve yürürken sendeleme olur. Sonra inek ayağa kalkamaz, yan yatar.

Bu bir acil durumdur. İnek yatmışsa beklemeyin, hemen Veteriner Hekimi çağırın. Tedavi genellikle damardan kalsiyum verilmesidir ve geciktikçe kaybetme riski artar. Yemle ya da premiksle bu tablo düzelmez.

Daha sık görüleni ise yatmayan, ayakta duran ama kan kalsiyumu düşük kalan ineklerdir. Bunlar fark edilmez ama sonunda plasentanın geç atılması, rahim iltihabı, abomasum deplasmanı, ketoz ve geç kızgınlık gibi sorunlarla karşımıza çıkar. Önleme kuru dönemde başlar. Rasyonun kalsiyum ve katyon-anyon dengesi, magnezyum yeterliliği ve D vitamini rasyon uzmanıyla birlikte kurulmalıdır. Kuru dönemde kalsiyumu bol rasyon kalsiyum mekanizmasını tembelleştirebilir, bu yüzden “ne kadar çok kalsiyum o kadar iyi” demeyin.

Ketoz: ilk haftalardan itibaren

Doğumdan sonra enerji açığı büyüyünce vücut yağını kullanmaya başlar. Karaciğer bu yağı işleyemezse kanda keton cisimcikleri artar ve ketoz oluşur. İnek önce kesif yemi bırakır, sonra süt düşer, kilo kaybı hızlanır. Bazen süt ya da nefeste aseton kokusu gelir. Ketozu şüphelendiren inekte süt ya da idrarla yapılan hızlı ketoz testi bir ilk fikir verir, kesin tanı için Veteriner Hekime başvurun.

Ketoz için en büyük risk, doğuma çok yağlı girmektir. Kuru dönemde ineğin kondisyonunu aşırı artırmayın, doğuma orta-iyi kondisyonda girmesini hedefleyin. Doğumdan sonra da yem tüketimini yukarı çekmek önemlidir. Kaliteli ve taze kaba yem verin, yemlik boş kalmasın, temiz su her zaman önünde olsun, bölmede kalabalık ve stresi azaltın.

Süt Premiks bu dönemde nerede devreye girer?

Dr. Derman Süt Premiks sağmal ineklere günde 50 g (25 g sabah, 25 g akşam) yemle karıştırılarak verilir. İçeriğindeki bazı maddeler bu dönemde ortaya çıkan sorunlarla ilgilidir. D vitamini kalsiyum dengesini desteklemeye yardımcı olur. Niasin ve korunmuş kolin, erken laktasyonda enerji açığı yaşayan ineğin karaciğerinin yağı işlemesini desteklemek ve ketoz riskini azaltmak için rasyonda yer alır. Canlı maya ve soda etkili maddeler rumeni dengelemeye yardımcı olur.

Süt Premiks bir yem katkı ürünüdür, ilaç değildir. Süt humması geçiren ya da ketoza giren ineğin tedavisini yapmaz. Doğru kuru dönem rasyonu, doğum sonrası yem tüketimi ve ahır yönetimi yerinde olmadan tek başına çözüm de değildir. Rolü, bu işlerin yanına eklenen düzenli bir vitamin ve mineral desteğidir.

İlk 21 günde ahırda neye bakılır?

Doğumdan sonraki ilk üç gün her inek günde iki kez gözden geçirilmeli: ayakta mı, yemliğe geliyor mu, titreme ya da sendeleme var mı? Plasentayı ne zaman attığını not edin, 12 saatten uzun sürerse veteriner hekime haber verin. İkinci haftadan itibaren yem tüketimi düşen ya da sütü beklenmedik düşen ineklere ketoz testi yapın. Rahimden kokulu akıntı, ateş ya da iştahsızlık varsa bekletmeden muayene ettirin. Bu kayıtları tutarsanız bir sonraki doğumda aynı hatayı tekrarlamazsınız.

Kuru dönem ve doğum sonrası rasyonunuzu birlikte gözden geçirelim. İnek sayınızı, kullandığınız yemleri ve doğum sonrası yaşadığınız sorunları bildirin, teknik ekibimiz Süt Premiks’in rasyonunuzda yerini sizinle birlikte değerlendirsin. Ücretsiz hayvan besleme danışmanlığı için: 0286 316 71 66 / 0541 481 98 94. Ürünü yemsiparis.com üzerinden sipariş edebilir ya da bayi haritasından size en yakın bayiyi bulabilirsiniz.