کاربرد دستگاه مخلوط‌کن饲料
اگر میکسر علوفه به درستی استفاده نشود، حتی بهترین راسیون هم کارایی ندارد
موفقیت یک برنامه تغذیه‌ای در دامداری‌های شیری یا پرواری تنها با استفاده از مواد اولیه درست و به مقدار مناسب تمام نمی‌شود. راسیون تهیه‌شده باید به شکل همگن و با ساختار فیزیکی درست در مقابل حیوان قرار گیرد.
راسیونی که روی کاغذ بی‌نقص به نظر می‌رسد، ممکن است در عمل نتیجه مورد انتظار را ندهد؛ به دلیل استفاده نادرست از میکسر علوفه، بارگیری یونول‌ها به ترتیب اشتباه، کند شدن تیغه‌ها یا انجام مخلوط‌کردن بیش از حد طولانی یا بیش از حد کوتاه.
هدف ساده است: حیوان باید از هر بخش آخور که بخورد، تا حد امکان همان راسیون را مصرف کند.
چرا مخلوط همگن در میکسر علوفه اهمیت دارد؟
هدف اصلی سیستم TMR، یعنی راسیون مخلوط کامل، مخلوط کردن تا حد امکان همگن علوفه خشک، غلات، منابع پروتئین، مخلوط مواد معدنی-ویتامین و سایر یونول‌ها است.
در یک TMR با کیفیت، انتخاب یونول توسط حیوان سخت‌تر می‌شود. اینگونه سعی می‌شود از مصرف بیشتر غلات توسط یک حیوان و بیشتر علوفه خشک توسط حیوان دیگر جلوگیری شود.
اگر مخلوط به اندازه کافی همگن نباشد، در برخی بخش‌های آخور یونول غلیظ متمرکز می‌شود در حالی که در برخی بخش‌های دیگر نسبت علوفه خشک افزایش می‌یابد. این وضعیت به ویژه در گاوهای شیری می‌تواند رفتار انتخاب یونول را افزایش دهد و باعث شود حیوانات پروفایل مواد مغذی متفاوتی نسبت به راسیون فرمول‌بندی‌شده مصرف کنند.
یونول‌ها باید به چه ترتیبی به میکسر ریخته شوند؟
ارائه یک ترتیب بارگیری واحد که برای همه عملیات کشاورزی معتبر باشد، درست نیست. اینکه دستگاه عمودی یا افقی باشد، ساختار هلیس، ظرفیت، طول و نسبت رطوبت علوفه‌های خشک مورد استفاده، می‌تواند ترتیب بارگیری را تغییر دهد. در درجه اول باید به توصیه سازنده دستگاه توجه شود.
منطق کلی کار به این صورت است:
- علوفه‌های خشک بلند و خشک: اگر نیاز به کوچک کردن مواد بلند مانند کاه بلند ساقه، علف خشک یا مواد مشابه باشد، معمولاً در ابتدا به دستگاه وارد می‌شوند. اما هنگام کوچک کردن علوفه خشک نباید آن را به شکل آرد درآورد؛ خرد کردن بیش از حد می‌تواند ساختار لیف فیزیکی مؤثر راسیون را خراب کند.
- یونول‌های خشک با ذرات کوچکتر: پس از رسیدن علوفه خشک به ساختار فیزیکی مناسب، غلات، منابع پروتئین و سایر یونول‌های خشک می‌توانند به سیستم وارد شوند.
- مواد معدنی، ویتامین و افزودنی‌های با نسبت استفاده پایین: توزیع یکسان محصولاتی که به مقدار کم مانند پرمیکس، مواد معدنی و موارد مشابه استفاده می‌شوند در مخلوط، اهمیت دارد. در صورت لزوم، انجام پیش‌مخلوط با یک یونول حامل مناسب، نتیجه بهتری می‌دهد.
- سیلاژ و یونول‌های با رطوبت بالا: مواد مرطوب مانند سیلاج ذرت و موارد مشابه به سیستم وارد شده و با سایر یونول‌ها مخلوط می‌شوند.
- ملاس و سایر محصولات مایع: محصولات مایع باید تا حد امکان به طور متعادل در مخلوط توزیع شوند؛ افزودن مقدار زیاد مایع به یک نقطه می‌تواند باعث کلوخ شدن شود.
چرا تیزی تیغه‌ها اهمیت دارد؟
تیغه‌های کند، شکسته یا ساییده به جای بریدن منظم علوفه خشک، آن را می‌کوبند، می‌کشند یا ممکن است به اندازه کافی خرد نکنند. در نتیجه، در راسیون قطعات علوفه خشک بلند و نامنظم باقی می‌ماند، انتخاب یونول توسط حیوانات آسان‌تر می‌شود، همگنی مخلوط به هم می‌خورد، مدت کار دستگاه طولانی‌تر می‌شود و مصرف سوخت یا برق افزایش می‌یابد. ایجاد یک برنامه کنترل منظم تیغه‌ها در عملیات بسیار مفید است.
مخلوط کردن بیش از حد هم درست نیست
این تصور که «هرچه بیشتر مخلوط کنیم، همگن‌تر می‌شود»، همیشه درست نیست. مخلوط کردن ناکافی می‌تواند باعث توزیع نشدن یکسان مواد اولیه شود؛ اما مخلوط کردن و برش بیش از حد می‌تواند منجر به کوچک شدن بیش از حد علوفه‌های خشک شود. بنابراین، هدف حداکثر زمان مخلوط کردن نیست، بلکه زمان مخلوط کردن بهینه است.
پر کردن بیش از حد دستگاه می‌تواند همگنی را به هم بزند
باید فضای کافی برای حرکت یونول‌ها در داخل دستگاه وجود داشته باشد. وقتی بارگیری بیش از ظرفیت انجام می‌شود، مواد به اندازه کافی حرکت نمی‌کنند و به دست آوردن مخلوط همگن سخت می‌شود. به همین دلیل باید به حداقل و حداکثر ظرفیت کاری تعیین‌شده توسط سازنده دستگاه توجه شود.
چگونه بفهمیم مخلوط همگن است؟
پس از توزیع یونول، می‌توان راسیون موجود در بخش ابتدایی، میانی و انتهایی آخور را مقایسه کرد. برای ارزیابی فنی بیشتر، می‌توان از تجهیزاتی مانند جداکننده ذرات Penn State استفاده کرد. همچنین باید پیگیری شود که آیا حیوانات با هم زدن آخور، بخش‌های خاصی را انتخاب می‌کنند یا نه.
تولید هر روز همان راسیون اهمیت دارد
موفقیت اصلی در این است که راسیونی که امروز تهیه می‌شود تا حد امکان شبیه راسیونی باشد که فردا تهیه می‌شود. برای این منظور، ترتیب بارگیری، مقدار مواد اولیه، وضعیت تیغه‌ها، زمان مخلوط کردن، نسبت پری دستگاه و شیوه توزیع باید تا حد امکان استاندارد شود.
در نهایت
در عملیات دامداری شیری و پرواری، میکسر علوفه تنها دستگاهی برای مخلوط کردن یونول‌ها با یکدیگر نیست؛ بلکه آخرین حلقه‌ای است که فرمول تهیه‌شده توسط متخصص راسیون را به درستی در مقابل حیوان قرار می‌دهد. راسیونی که به درستی فرمول‌بندی شده است، ممکن است به دلیل ترتیب بارگیری اشتباه، تیغه‌های کند، پر کردن بیش از حد یا زمان مخلوط کردن نادرست، عملکرد مورد نظر را نشان ندهد.
بنابراین، سؤالی که باید در عملیات پرسیده شود، نباید تنها «چه چیزی به راسیون اضافه می‌کنیم؟» باشد: «آیا حیوان می‌تواند در هر لقمه، دقیقاً همان راسیونی را که تهیه کرده‌ایم مصرف کند؟» چون در یک برنامه تغذیه‌ای خوب، هدف تنها وزن‌کشی یونول‌ها با نسبت درست نیست؛ بلکه توانایی حفظ آن نسبت‌ها از ابتدا تا انتهای آخور است.